“Juist omdat ik het thuis zelf meemaak, begrijp ik goed waar melkveehouders tegenaan lopen. De enige zekerheid is dát er iets gaat veranderen”

Tristan Damveld over de toekomst van de melkveehouderij, kalverhuisvesting en het belang van duidelijkheid

De melkveehouderij staat voor grote veranderingen. Nieuwe regelgeving, strengere eisen rondom dierwelzijn en onzekerheid over toekomstige wetgeving zorgen ervoor dat veel melkveehouders zich afvragen: waar moet ik nu op inzetten?

Bij Topcalf vinden we het belangrijk om melkveehouders daarin te ondersteunen. Niet door alleen producten te leveren, maar vooral door kennis te delen en samen na te denken over toekomstbestendige oplossingen. Tristan weet als geen ander wat er speelt in de praktijk. Hij werkt bij Topcalf, maar staat daarnaast ook dagelijks op het eigen melkveebedrijf thuis in Haaksbergen.

“Juist omdat ik het thuis zelf meemaak, begrijp ik goed waar melkveehouders tegenaan lopen,” vertelt hij. Samen met zijn vader en broer runt Tristan een melkveebedrijf met 120 melkkoeien en het bijbehorende jongvee. Naast het verzorgen van het vee houdt hij zich bezig met administratie, terwijl hij daarnaast gemiddeld twintig uur per week actief is voor Topcalf. Daar organiseert hij boerenbijeenkomsten, verzorgt presentaties voor dierenartsen en jongveespecialisten en ondersteunt hij op marketinggebied.

Regelgeving raakt iedere melkveehouder

Volgens Tristan is het vooral de onzekerheid die momenteel veel impact heeft op melkveehouders. “Er komt ontzettend veel op onze sector af. Regelgeving verandert continu en dat heeft invloed op de dagelijkse dierverzorging, maar ook op de toekomstplannen van een bedrijf.” Zelf heeft Tristan thuis ervaring met het PlanetProof-keurmerk. Daardoor weet hij precies wat er gevraagd wordt van melkveehouders en hoeveel aanpassingen dat soms vraagt.

“Er zijn veehouders die de afgelopen jaren investeerden in gebouwen die technisch nog prima zijn, maar nu toch aangepast moeten worden voor bijvoorbeeld extra vierkante meters. Dat kan zorgen voor frustratie. Je investeert veel geld terwijl het op papier soms vooral om ‘een vinkje halen’ lijkt te gaan.” Die twijfel herkent hij daarom ook volledig bij andere melkveehouders. “Zolang je niet precies weet wat er straks gevraagd wordt, is het lastig om gericht te investeren.”

“Net als de 28-dagenregel, die bij onze buren in Duitsland al langer van kracht is en waar ook in Nederland steeds vaker over gesproken wordt. Wat ik merk tijdens bijeenkomsten en gesprekken met melkveehouders, is dat daar best zorgen over leven,” vertelt Tristan. “Dan gaat het niet alleen over investeren in extra ruimte of extra arbeid, maar ook over de vraag: wordt het kalf hier uiteindelijk echt beter van?”

Veel informatie, weinig overzicht

Wat Tristan momenteel vooral ziet gebeuren in de sector, is dat er veel gesproken wordt over veranderingen, maar dat het overzicht vaak ontbreekt. “Melkveehouders zijn best bereid om te investeren, maar weten vaak niet waarin of hoe. Tegelijkertijd zijn er ontzettend veel partijen die iets willen zeggen over de toekomst van de sector. Maar hoe meer partijen er aan het woord zijn, hoe onduidelijker het soms wordt.”

Juist daarom vindt hij het belangrijk dat hij vanuit zijn functie bij Topcalf melkveehouders helpt om overzicht en duidelijkheid te creëren. “Wij willen boeren informeren over wat eraan komt, zodat ze beter voorbereid keuzes kunnen maken. Niet door te zeggen wat ze móéten doen, maar door mee te denken over wat past bij hun bedrijf.”

Kalverhuisvesting brengt veel vragen met zich mee

Een onderwerp waar veel vragen over zijn, is de toekomstige kalverhuisvesting. Vooral het vervroegd groepshuisvesten van kalveren roept volgens Tristan veel discussie op. “Veel melkveehouders houden kalveren liever wat langer individueel, omdat je dan beter kunt monitoren hoe een kalf eet, drinkt en zich ontwikkelt. In grotere groepen wordt dat lastiger.”

Daarnaast spelen ook praktische en financiële uitdagingen een grote rol. Veel bestaande kalverhokken voldoen straks mogelijk niet meer aan nieuwe eisen rondom oppervlakte of inrichting. “Het kan zijn dat een hok nu nog voldoet aan PlanetProof eisen, maar straks niet meer aan toekomstige regelgeving. Dan moet je opnieuw investeren.”

En uiteindelijk blijft volgens hem één vraag steeds terugkomen: wie gaat het betalen?

“Een melkveebedrijf is vaak een familiebedrijf, maar het blijft wel een onderneming. Het moet financieel gezond blijven om überhaupt te kunnen blijven bestaan én verbeteren.”

Investeren in wat bij je past

Ondanks alle onzekerheid ziet Tristan ook kansen. Volgens hem is dit juist het moment om na te denken over de toekomst van het bedrijf. “Naast voldoen aan wetgeving willen veel melkveehouders vooral rust en overzicht. Weten hoe je het straks gaat aanpakken en dat alles goed geregeld is.” Daarbij hoeft verandering niet altijd groots te zijn.

“Soms zit verbetering juist in kleine dingen. Hoe je instrooit, de manier van voeren of wat de looplijnen zijn. Als iets praktisch werkt, dan doe je het uiteindelijk ook makkelijker goed.”

Zijn belangrijkste advies? Kijk vooral naar wat past bij jouw manier van werken. “Laat je niet iets aanpraten wat eigenlijk niet bij je bedrijf aansluit. Iedere melkveehouder werkt anders. Een investering moet ervoor zorgen dat je er de komende tien tot vijftien jaar plezier van hebt.”

Geen product, maar een concept

Volgens Tristan onderscheidt Topcalf zich doordat er verder gekeken wordt dan alleen een productoplossing. “Wij verkopen eigenlijk niet alleen een product, maar een compleet concept. We kijken samen met de melkveehouder: past dit bij jouw bedrijf, jouw locatie en jouw manier van werken?” En als iets in de praktijk niet goed werkt, stopt het contact niet na de levering.

“Als thuis iets niet functioneert, verwacht ik ook dat een leverancier meedenkt over een oplossing. Dat proberen wij bij Topcalf richting melkveehouders net zo goed te doen.”

Kennis delen en boeren samenbrengen

Vanuit die gedachte organiseert Tristan ook regelmatig masterclasses en bijeenkomsten voor melkveehouders. “Er leven ontzettend veel vragen in de sector. Niet alleen bij boeren, maar ook bij dierenartsen en jongveespecialisten. Iedereen wil weten: wat brengt de toekomst?” Volgens hem zit de kracht van die bijeenkomsten vooral in de gesprekken tussen melkveehouders onderling. “Boeren leren uiteindelijk het meest van andere boeren.”

“De enige zekerheid is dat er iets gaat veranderen”

Hoewel niemand exact weet hoe de sector er over tien jaar uitziet, is Tristan over één ding duidelijk:

“De enige zekerheid die we kunnen bieden, is dat er veranderingen aankomen.”

Juist daarom vindt hij het belangrijk dat melkveehouders zich blijven oriënteren, vragen blijven stellen en vooral keuzes maken die passen bij hun eigen bedrijf. “Twijfel is niet verkeerd. Het betekent juist dat je er goed over nadenkt. Vraag advies, praat met andere melkveehouders en kijk wat écht bij jouw situatie past.”

Zijn afsluitende advies vat het misschien wel het beste samen:

“Investeer niet alleen in wat verplicht wordt, maar vooral in iets waar jij én je dieren uiteindelijk beter van worden.”